گهورهترین ئینسكلۆپیدیای كوردی
كۆی گشتی: 419
پۆلێنكردن
زانیاری پرسگەی زانستەکانی زەوی
هەمووان دەزانین کە تا چەند بەفر ژیان لە کۆمەڵگادا یەک دەخات، بەڵام دەشێت بەسوودیش بێت، بە تایبەت بۆ بەروبوومی کشتوکاڵی. بەروبوومەکان بۆ ئەوەی گەشە بکەن دەبێت ئاو بخۆن، کەواتە ئەو ئاوەی کە لە جۆگەلە و کانییەکاندا هەن لە کوێوە دێن؟ ئینسكلۆپیدیای زانیاری
زانیاری ڕووبەرە ئاوییەکان
بەنداو (بە ئینگلیزی: Dam) پێکهاتەیەکە لەبەر چەمێکدا یان دەریاچەیەکدا دروستدەکرێت و دەبێتە هۆی گلدانەوەی ئاو بە مەبەستی ڕێگریکردن لە لافاو، کۆکردنەوەی ئاو بۆ کشتوکاڵ یان خواردنەوە و بەکارهێنان یان بەرهەمهێنانی وزەی کارەبا، دروستکردن و بنیادنانی بەنداوەکان کاری ئەندازیاری شارستانییە.
زانیاری ڕووبەرە ئاوییەکان
بەنداوی دھۆک (بە ئینگلیزی: Duhok Dam)، بەنداوێکی خاکییە دەکەوێتە باکووری شاری دھۆک، لە ساڵی ١٩٨٨ بە مەبەستی دابینکردنی ئاو بۆ کشتوکاڵ کردن بنیاتنراوە، بەزییەکەی ٦٠ مەترە و ٥٢ ملیۆن مەتر سێجا ئاو لەخۆدەگرێت
زانیاری ڕووبەرە ئاوییەکان
بەنداوی سیازاخ (بە ئینگلیزی: Siazakh Dam)، یەکێکە لە بەنداوە هەرە گەورەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان، کە لە تەنیشتی شاری دیواندەر لە ئێران دروستکراوە و توانای گلدانەوەی نزیکەی ٢٣٠ ملیۆن مەتر سێجا ئاوی هەیە، ئەم بەنداوە ئاوی خواردنەوەی هەردوو شاری دیواندەر و بیجاڕ دابین دەکات
زانیاری ڕووبەرە ئاوییەکان
بەنداوی مەهاباد (بە ئینگلیزی: Mahabad Dam)، بەنداوێکە لەسەر ڕووباری مەهاباد لە نزیک شاری مەهاباد لە پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوای ئێران دروستکراوە، پێش شۆڕشی ئیسلامی لەلایەن ئەندازیارانی یوگۆسلاڤی دروستکراوە
زانیاری هۆنراوە
بەفری غەمگین توایەوە ڕەنگی گوڵم ناچێتەوە خونچە تارای سووری پۆشی و گەردەنی ناشکێتەوە وەک چلوورەی ڕۆژی زستان ئەم گوڵەم ناتوێتەوە تیشکی خۆرە وردە، وردە هەر وەکوو ئاڵتوونی خاو توایەوە، ناو ئاوی چەم، هەستا لە چەم پرشنگی ئاو تاشە بەفری لووتکە هەر وەک لەشکرێک بێت و بە زیو
زانیاری پرسگەی تەندروستی
دەتوانین لەشی مرۆڤ بە فڕنێکی هەمیشەیی دابنێین (سوتەمەنییەکەشی) ئەو خۆراکەیە کە دەیخۆن و دەسوتێت. لەم کردارەدا لەشمان ڕۆژانە نزیکەی ٢٥٠٠ گەرمۆکە بەکار دەبات. ئەم گەرمایەش بەسە بۆ کوڵاندنی ٢٣ لیتر ئاو، کەواتە ئەم هەموو گەرمایە لە لەشدا چی لێدێت؟ ئینسكلۆپیدیای زانیاری
زانیاری جەستەی مرۆڤ
لاشەی مرۆڤ وەکو فڕنێک وایە، ئەو خواردنەش کە دەیخۆین سووتەمەنی ئێمەیە و لە ئەنجامی ئۆکساندندا وزەی گەرمی دەردەدات. لە ماوەی ئەو کردارەدا لەشی مرۆڤی گەورە ڕۆژانە نزیکەی ٢٥٠٠ گەرمۆکە دەدات. ئەم گەرمایەش بەسە بۆ کوڵاندنی ٢٥ کیلۆ گرام ئاو لە سفر پلەی سەدیدا.
زانیاری پرسگەی تەندروستی
بۆچی ئارەقی جەستە سوێرە (بە ئینگلیزی: Why is my sweat salty، بە عەرەبی: لماذا عرقي مالح). بەشی زۆری ئارەقی جەستە لە ئاو پێکهاتووە، کە لەش بۆ ساردبوونەوەی جەستە دەریدەدات. ئەم جۆری ئارەقکردنەوەیە لەلایەن ئارەقە ڕژێنی ئاکڕاین (eccrine gland) بەرهەم دەهێنرێت
زانیاری پرسگەی زانستەکان
بۆچی ئاگر شینە (بە ئینگلیزی: Why is the color of fire blue، بە عەرەبی: لماذا اللون النار ازرق)، ئاگر کارلێکێکی کیمیاییە کە سووتەمەنی و ئۆکسجین دەگۆڕێت بۆ دووانە ئۆکسیدی کاربۆن و ئاو. زۆر کەس بە ڕەنگی سووردا ئاگر دەناسنەوە، کاتێک ئاگر گەرمتر دەبێت ڕەنگەکەی بۆ شین دەگۆڕێت